Adwokat z urzędu: komu przysługuje, jak złożyć wniosek i co, jeśli sąd odmówi

Adwokat z urzędu to nie zapomoga dla najuboższych i nie automat, który włącza się po złożeniu wniosku. Warunki zależą od rodzaju postępowania. W sprawie cywilnej sąd ocenia zarówno sytuację finansową, jak i potrzebę udziału pełnomocnika. W sprawie karnej obrońca na wniosek jest przyznawany po wykazaniu braku możliwości poniesienia kosztów obrony, a w sprawie o wykroczenie dodatkowo musi tego wymagać dobro wymiaru sprawiedliwości.

Ten tekst prowadzi przez całą ścieżkę: kto może dostać pomoc z urzędu w sprawie cywilnej, kiedy obrońca jest obowiązkowy w sprawie karnej niezależnie od zamożności, jak wypełnić wniosek i oświadczenie majątkowe, kto ostatecznie płaci, ile dostaje adwokat z urzędu po zmianie stawek z 1 stycznia 2026 roku i co zrobić, gdy sąd odmówi. Tekst dotyczy spraw cywilnych, karnych i o wykroczenia. Przed sądami administracyjnymi obowiązuje odrębna instytucja, prawo pomocy z art. 243-246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i jej tutaj nie omawiamy. Stan prawny: 20 października 2026 r.

Adwokat z urzędu to określenie potoczne: pełnomocnik a obrońca z urzędu

W wyszukiwarkach dominuje „adwokat z urzędu" i tak mówi się potocznie, ale przepisy takiej instytucji nie znają. Posługują się dwoma pojęciami, pełnomocnika i obrońcy, a sama procedura różni się jeszcze w zależności od tego, czy sprawa jest cywilna, karna czy o wykroczenie.

Pełnomocnik z urzędu występuje w sprawach cywilnych: rozwód, alimenty, podział majątku, zapłata, eksmisja, spadek. Podstawą jest art. 117 Kodeksu postępowania cywilnego. Decyduje sąd, który rozpoznaje sprawę, a konkretną osobę wyznacza samorząd zawodowy.

Obrońca z urzędu występuje w sprawach karnych. Podstawą są art. 78 i następne Kodeksu postępowania karnego. Decyduje prezes sądu albo referendarz sądowy, a w części przypadków obrońca jest obowiązkowy i wyznacza się go nawet wtedy, gdy oskarżony o to nie prosi.

Sprawy o wykroczenia to trzeci, osobny tryb i to jest rozróżnienie, które gubi większość poradników. Reguluje je Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie karny. Obrona obowiązkowa jest tu węższa niż w sprawach karnych (art. 21 k.p.w.), a przy wniosku opartym na sytuacji majątkowej dochodzi przesłanka, której w sprawach karnych nie ma: obrońcę wyznacza się, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który należycie wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny (art. 22 k.p.w.).

W każdej z tych ról może wystąpić adwokat albo radca prawny, z jednym zastrzeżeniem: radca prawny pozostający w stosunku pracy co do zasady nie może być obrońcą w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, a wyjątek dotyczy pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych (art. 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych). Jeżeli nie masz pewności, czym się różnią i kto może prowadzić Twoją sprawę, wyjaśniamy to w osobnym tekście o tym, kto jest kim wśród prawników.

Komu przysługuje adwokat z urzędu w sprawie cywilnej

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje dwie drogi i warto wiedzieć, którą się idzie, bo różnią się formalnościami.

Pierwsza droga: jesteś już zwolniony od kosztów sądowych. Strona, którą sąd zwolnił od kosztów sądowych w całości lub w części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na podstawie art. 117 § 1 k.p.c. Taka osoba nie składa po raz drugi oświadczenia majątkowego, bo sąd zna już jej sytuację.

Druga droga: nie jesteś zwolniony. Osoba fizyczna, która nie została zwolniona od kosztów sądowych, też może złożyć wniosek. Musi wtedy złożyć oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 117 § 2 k.p.c.). Zwolnienie od kosztów sądowych nie jest więc warunkiem koniecznym. To częste nieporozumienie.

Osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, może złożyć taki wniosek, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na wynagrodzenie (art. 117 § 3 k.p.c.).

Drugi warunek, o którym mało kto pamięta. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny (art. 117 § 5 k.p.c.). To jest osobna przesłanka, niezależna od majątku. W prostej sprawie sąd może uznać, że strona poradzi sobie sama, i odmówić mimo trudnej sytuacji finansowej. Ten sam przepis zawiera ważne zastrzeżenie: korzystanie z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego nie może samo w sobie stanowić podstawy odmowy.

Kiedy obrońca z urzędu jest obowiązkowy w sprawie karnej

W sprawach karnych są dwie zupełnie różne sytuacje i mylenie ich prowadzi do błędnych oczekiwań.

Sytuacja pierwsza: wniosek oparty na sytuacji majątkowej. Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny (art. 78 § 1 k.p.k.). Wniosek można złożyć także wyłącznie w celu dokonania określonej czynności procesowej (art. 78 § 1a k.p.k.). Podobnie jak w sprawach cywilnych, samo korzystanie z nieodpłatnej pomocy prawnej nie może być podstawą odmowy.

Sytuacja druga: obrona obowiązkowa. Tu majątek nie ma znaczenia. Oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli (art. 79 § 1 k.p.k.):

1. nie ukończył 18 lat,

2. jest głuchy, niemy lub niewidomy,

3. zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona,

4. zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

Obrońca jest obowiązkowy także wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę (art. 79 § 2 k.p.k.), oraz w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono zbrodnię (art. 80 k.p.k.).

W tych przypadkach obrońcę wyznacza prezes sądu albo referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy, jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru (art. 81 § 1 k.p.k.). Obrońca jest wyznaczany z listy obrońców, a wniosek rozpoznaje się niezwłocznie (art. 81a k.p.k.).

Jedna rzecz, która zaskakuje: ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń (art. 84 § 1 k.p.k.). Obrońca wyznaczony w dochodzeniu nie znika więc w momencie skierowania aktu oskarżenia do sądu.

Jak złożyć wniosek i co trzeba wykazać

W sprawie cywilnej. Wniosek składa się w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy, razem z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych albo osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu (art. 117 § 4 k.p.c.). Osoba fizyczna, która nie mieszka w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek w sądzie rejonowym właściwym dla swojego miejsca zamieszkania, a ten przekaże go dalej. To ułatwienie dla osób mieszkających daleko od sądu okręgowego.

Jeżeli wniosek po raz pierwszy zgłaszasz dopiero w postępowaniu kasacyjnym albo w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sąd przekazuje go do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za oczywiście uzasadniony (art. 117 § 6 k.p.c.).

Gdy sąd uwzględni wniosek, zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej albo rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie konkretnej osoby. Rada robi to niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni, i podaje sądowi imię, nazwisko oraz numer wpisu na listę (art. 117(3) § 2 k.p.c.). Jeżeli we wniosku wskażesz konkretnego adwokata lub radcę prawnego, rada w miarę możliwości i w porozumieniu z tą osobą wyznaczy właśnie ją (art. 117(3) § 3 k.p.c.). Warto z tego skorzystać, jeśli masz kogoś na oku. Nazwisko wyznaczonej osoby możesz sprawdzić w publicznym rejestrze: opisujemy to krok po kroku w tekście o tym, jak zweryfikować uprawnienia prawnika w rejestrze.

W sprawie karnej. Wniosek kieruje się do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Gdy obrona jest potrzebna natychmiast, organ prowadzący postępowanie przygotowawcze może przesłać wniosek do sądu faksem albo pocztą elektroniczną, a o wyznaczeniu obrońcy zawiadamia się oskarżonego i obrońcę w trybie art. 137 k.p.k. (art. 81a § 3 k.p.k.).

Jeżeli dopiero co dostałeś z sądu pismo i nie wiesz, ile masz czasu na reakcję, zacznij od tekstu o tym, jak czytać pismo z sądu. Terminy procesowe biegną niezależnie od tego, czy masz już pełnomocnika.

Oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym: czego sąd realnie szuka

Osoba fizyczna, która nie jest zwolniona od kosztów sądowych, dołącza do wniosku oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie składa się na urzędowym formularzu (art. 117(1) § 1 k.p.c.). Wzór określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 15 kwietnia 2010 r., którego tekst jednolity opublikowano w Dz.U. z 2015 r. poz. 526. Formularz nie zmienił się od 2014 roku, więc druk pobrany ze strony sądu jest aktualny.

Kilka rzeczy, o których warto wiedzieć, zanim zaczniesz wypełniać:

Jedno oświadczenie wystarcza na dwa wnioski. Jeżeli składasz je razem z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, nie dołączasz go drugi raz (art. 117(1) § 1 k.p.c.).

Brak oświadczenia przy stronie z pełnomocnikiem kończy sprawę od razu. Wniosek złożony przez stronę reprezentowaną przez adwokata lub radcę prawnego, do którego nie dołączono oświadczenia, przewodniczący zwraca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 117(1) § 3 k.p.c.).

Sąd może sprawdzić, co napisałeś. Jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej poweźmie wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego, może zarządzić stosowne dochodzenie (art. 119(1) k.p.c.).

Nieprawda kosztuje podwójnie. Stronę, która uzyskała ustanowienie adwokata na podstawie podania świadomie nieprawdziwych okoliczności, sąd skaże na grzywnę, niezależnie od obowiązku uiszczenia wynagrodzenia pełnomocnika (art. 120 § 4 k.p.c.).

Sąd nie szuka ubóstwa jako takiego, tylko relacji między dochodem a kosztami utrzymania i wydatkiem na pełnomocnika. Dlatego w formularzu równie ważne jak dochód są stałe obciążenia: czynsz, rata kredytu, alimenty, koszty leczenia, liczba osób na utrzymaniu. Dochód bez kontekstu wydatków niczego sądowi nie mówi.

Czy adwokat z urzędu jest darmowy: kto i kiedy płaci

To jest miejsce, w którym poradniki mylą się najczęściej, a błąd kosztuje czytelnika realne pieniądze. Odpowiedź brzmi: pomoc z urzędu jest nieodpłatna dla Ciebie w relacji z Twoim pełnomocnikiem, ale nie oznacza, że z całego procesu wyjdziesz bez żadnych kosztów.

Sprawa cywilna. Co do zasady nie płacisz ustanowionemu dla Ciebie pełnomocnikowi. Jeżeli jednak kosztami procesu został obciążony przeciwnik, pełnomocnik dochodzi wynagrodzenia z kosztów zasądzonych od niego, a Skarb Państwa pokrywa je dopiero po wykazaniu bezskuteczności tej egzekucji (§ 6 rozporządzenia o kosztach pomocy prawnej z urzędu). Ale jeżeli przegrasz, obowiązek zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi obciąża Cię na zasadach ogólnych. Strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Co więcej, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). To jest zdanie, które warto przeczytać dwa razy: można mieć pełnomocnika z urzędu, być zwolnionym od opłat sądowych i mimo to zostać obciążonym kosztami zastępstwa procesowego drugiej strony.

Jeżeli wygrasz, Twój pełnomocnik z urzędu może ściągnąć swoje wynagrodzenie i wydatki bezpośrednio od przeciwnika, z wyłączeniem Ciebie, i ma pierwszeństwo zaspokojenia z kosztów zasądzonych na Twoją rzecz przed roszczeniami osób trzecich (art. 122 k.p.c.).

Jest jeszcze trzeci scenariusz. Jeżeli okaże się, że okoliczności uzasadniające ustanowienie pełnomocnika nie istniały lub przestały istnieć, sąd cofa ustanowienie, a strona ma obowiązek uiścić wynagrodzenie pełnomocnika (art. 120 § 1 i 2 k.p.c.). Gdy okoliczności tylko przestały istnieć, sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej stosunkach (art. 120 § 3 k.p.c.).

Sprawa karna. Wynagrodzenie obrońcy z urzędu jest wydatkiem Skarbu Państwa (art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.). Co dalej, zależy od wyroku. Od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa (art. 627 k.p.k.), a te koszty obejmują także wynagrodzenie obrońcy z urzędu. W razie uniewinnienia albo umorzenia postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego koszty ponosi Skarb Państwa (art. 632 pkt 2 k.p.k.).

Sąd może zwolnić oskarżonego w całości lub w części od zapłaty kosztów sądowych, jeżeli ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, albo gdy przemawiają za tym względy słuszności (art. 624 § 1 k.p.k.). To nie dzieje się automatycznie i warto o to wnieść.

Krótko: w sprawie z oskarżenia publicznego po uniewinnieniu albo umorzeniu koszty co do zasady ponosi Skarb Państwa. Po skazaniu, a także zasadniczo przy warunkowym umorzeniu, kosztami może zostać obciążony oskarżony, chyba że sąd zwolni go z nich w całości lub w części. Przepisy o obciążeniu skazanego stosuje się bowiem odpowiednio w razie warunkowego umorzenia postępowania (art. 629 k.p.k.), a w sprawach z oskarżenia prywatnego obowiązują odrębne reguły.

Ile dostaje adwokat z urzędu i stawki adwokackie z urzędu w 2026 roku

Przez lata obowiązywała zasada, że pomoc z urzędu wycenia się niżej niż z wyboru. To już nieaktualne i jest to najważniejsza zmiana, o której warto wiedzieć w 2026 roku.

Opłaty za pomoc z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 763), którego tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2026 r. poz. 87. Stawki minimalne za czynności adwokackie z wyboru określa rozporządzenie z 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1800). Oba rozporządzenia zostały zmienione tego samego dnia, 24 września 2025 r., i oba zmiany weszły w życie 1 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1316 oraz Dz.U. 2025 poz. 1314). Po tych zmianach kwoty są w obu aktach identyczne.

W sprawach cywilnych, w których rozporządzenie uzależnia opłatę od wartości przedmiotu sprawy, stawki wynoszą:

Nie każda sprawa cywilna rozlicza się w ten sposób. Dla wielu z nich rozporządzenie przewiduje stawki stałe, niezależne od wartości przedmiotu sprawy: rozwód i unieważnienie małżeństwa to 720 zł, alimenty 120 zł, a pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej 480 zł.

Wybrane stawki w sprawach karnych po 1 stycznia 2026 r. wyglądają tak:

Cztery pierwsze pozycje to właśnie kwoty podniesione od 1 stycznia 2026 r.: dochodzenie z 360 na 540 zł, śledztwo z 600 na 900 zł, czynności wyjaśniające w sprawach o wykroczenia ze 180 na 270 zł, a obrona przed sądem rejonowym w sprawach o wykroczenia z 360 na 540 zł. Identyczna podwyżka objęła stawki minimalne za obronę z wyboru.

Dwie uwagi, bez których te liczby mogą wprowadzić w błąd:

To nie jest cennik rynkowy. Stawka minimalna z wyboru jest punktem odniesienia dla rozliczenia kosztów między stronami, a nie ceną, którą adwokat musi stosować w umowie z klientem. Honorarium z wyboru ustala się umownie i w praktyce bywa wielokrotnie wyższe. Zrównanie stawek dotyczy tego, co płaci Skarb Państwa, a nie tego, co kosztuje adwokat na rynku.

Do opłaty dolicza się podatek od towarów i usług, a sąd może ją podwyższyć ponad stawkę podstawową, maksymalnie do 600 procent, biorąc pod uwagę nakład pracy adwokata, wartość przedmiotu sprawy, wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i stopień zawiłości (§ 4 rozporządzenia).

Sąd odmówił: co dalej

Odmowa nie kończy sprawy, ale terminy są krótkie.

W sprawie cywilnej wszystko zależy od tego, kto wydał decyzję.

Jeżeli odmowę wydał sąd, przysługuje zażalenie do innego składu sądu pierwszej instancji, a nie do sądu drugiej instancji (art. 394(1a) § 1 pkt 1 k.p.c.). Termin wynosi tydzień i liczy się od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, a gdy sąd odstąpił od uzasadnienia, od ogłoszenia albo doręczenia postanowienia.

Jeżeli odmowę wydał referendarz sądowy, środkiem nie jest zażalenie, tylko skarga na orzeczenie referendarza. Wnosi się ją do sądu, w którym wydano zaskarżone orzeczenie, również w terminie tygodnia od doręczenia, a zaskarżone orzeczenie traci moc (art. 398(22) k.p.c.). Pomylenie tych dwóch środków kosztuje tydzień, czyli zwykle całą szansę na zaskarżenie, więc sprawdź w pouczeniu, kto podpisał decyzję.

Jedna rzecz jest nieodwracalna. Po oddaleniu wniosku strona nie może ponownie domagać się ustanowienia adwokata, powołując się na te same okoliczności. Taki ponowny wniosek jest niedopuszczalny i pozostawia się go w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności (art. 117(2) k.p.c.). Jeżeli więc Twoja sytuacja się nie zmieniła, składanie tego samego wniosku drugi raz jest stratą czasu. Ma sens dopiero wtedy, gdy możesz wskazać nowe okoliczności: utratę pracy, chorobę, zmianę liczby osób na utrzymaniu.

W sprawie karnej na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu (art. 81 § 1a k.p.k.). Jeżeli odmowę wydał referendarz sądowy, przysługuje sprzeciw, a jego wniesienie powoduje, że zaskarżone zarządzenie traci moc (art. 93a § 3 k.p.k.). Tu również ponowny wniosek oparty na tych samych okolicznościach pozostawia się bez rozpoznania (art. 81 § 1b k.p.k.).

W sprawie o wykroczenie na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie, a ponowny wniosek oparty na tych samych okolicznościach pozostawia się bez rozpoznania (art. 23 k.p.w.).

Nie spełniasz warunków: ile realnie kosztuje adwokat z wyboru

Jeżeli po przeczytaniu tego tekstu widzisz, że Twoja sytuacja nie mieści się w przesłankach, następny krok to sprawdzenie, o jakich kwotach w ogóle mówimy. Zebraliśmy ceny ofertowe konsultacji ze 102 profili w 17 miastach i zestawiliśmy je ze stawkami z rozporządzenia w tekście o tym, ile kosztuje adwokat.

Prawnika do konkretnej sprawy znajdziesz w naszej wyszukiwarce: adwokaci od prawa karnego w Warszawie, w Gdańsku, w Katowicach, a jeżeli sprawa nie wymaga spotkania na miejscu, także konsultacje online z zakresu prawa karnego. Przy każdym profilu widzisz zakres spraw, cenę konsultacji i wolny termin.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę być zwolniony od kosztów sądowych, żeby dostać pełnomocnika z urzędu?

Nie. To dwie osobne instytucje. Osoba, która nie jest zwolniona od kosztów sądowych, składa wniosek wraz z oświadczeniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 117 § 2 k.p.c.).

Czy mogę wybrać konkretnego adwokata z urzędu?

Możesz wskazać we wniosku konkretnego adwokata albo radcę prawnego. Nie gwarantuje to jego wyznaczenia, ale właściwa rada, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym prawnikiem, wyznacza osobę wskazaną przez stronę (art. 117(3) § 3 k.p.c.). W sprawie karnej prezes sądu albo referendarz może dodatkowo, na uzasadniony wniosek oskarżonego lub obrońcy, wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego (art. 81 § 2 k.p.k.).

Czy adwokat z urzędu jest w tym samym rejestrze co adwokat z wyboru?

Tak. To ten sam zawód i ten sam wpis na listę. Rada podaje sądowi imię, nazwisko i numer w rejestrze wyznaczonej osoby, a Ty możesz ten wpis sprawdzić samodzielnie w publicznym rejestrze.

Co się stanie, jeżeli zataję część dochodów?

Sąd może zarządzić dochodzenie co do rzeczywistego stanu majątkowego (art. 119(1) k.p.c.), a w razie ustalenia, że ustanowienie uzyskano na podstawie świadomie nieprawdziwych okoliczności, skazuje stronę na grzywnę niezależnie od obowiązku zapłaty wynagrodzenia pełnomocnika (art. 120 § 4 k.p.c.).

Czy obrońca z urzędu wyznaczony w dochodzeniu będzie mnie bronił także przed sądem?

Tak, jeżeli wyznaczenie nie zawiera ograniczeń. Ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, a obrońca z urzędu ma obowiązek podejmować czynności do prawomocnego zakończenia postępowania (art. 84 § 1 i 2 k.p.k.).

Ile czeka się na wyznaczenie pełnomocnika po pozytywnej decyzji sądu?

Okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych wyznacza pełnomocnika niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od otrzymania wniosku sądu (art. 117(3) § 2 k.p.c.). Do tego dochodzi czas rozpoznania samego wniosku przez sąd, którego przepisy nie określają sztywnym terminem.

Czy mogę stracić pełnomocnika z urzędu w trakcie sprawy?

Tak. Sąd cofa ustanowienie, jeżeli okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, i wtedy strona ma obowiązek uiścić wynagrodzenie pełnomocnika, w całości albo, gdy okoliczności tylko przestały istnieć, w części odpowiadającej zmianie jej sytuacji (art. 120 k.p.c.).