Jeżeli rozwód już się odbył albo dopiero przed Tobą, a w grę wchodzą pieniądze na Twoje utrzymanie, zaczynasz zwykle od jednego pytania: ile. To pytanie jest jednak drugie w kolejności. Pierwsze brzmi: czy w ogóle, i na jakiej podstawie.
Ten tekst jest o alimentach między małżonkami i byłymi małżonkami. Nie o alimentach na dziecko - te rządzą się innymi przepisami i opisujemy je osobno w poradniku o tym, ile wynoszą alimenty na dziecko, razem z kalkulatorem alimentów. Tutaj chodzi o świadczenie na rzecz drugiego dorosłego: żony, męża, byłej żony, byłego męża.
Piszemy go dla obu stron. Dla osoby, która po rozwodzie została bez dochodów i nie wie, czy ma o co występować. I dla osoby, od której ktoś takich pieniędzy żąda albo zaraz zażąda, a która chce znać granice tego obowiązku. Prawo w tej sprawie jest symetryczne i nie ma powodu, żeby tekst był jednostronny.
Kiedy należą się alimenty na żonę lub męża, a kiedy nie
Alimenty między byłymi małżonkami reguluje art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i są w nim dwie, nie jedna, podstawy.
Pierwsza, z § 1: o alimenty może wystąpić małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku. Zakres świadczenia odpowiada usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
Druga, z § 2: jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie niewinnego może orzec, że winny ma przyczyniać się do zaspokajania jego usprawiedliwionych potrzeb, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
Różnica jest zasadnicza. W pierwszym przypadku trzeba wykazać niedostatek. W drugim niedostatek nie jest wymagany, ale trzeba wykazać trzy rzeczy naraz: że drugi małżonek został uznany za wyłącznie winnego, że żądający alimentów jest niewinny i że rozwód spowodował istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Nawet wtedy orzeczenie zależy od oceny sądu.
Czym jest niedostatek? Nie jest to całkowity brak środków do życia. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lipca 2000 r. (sygn. akt I CKN 226/00) przyjął, że w niedostatku jest nie tylko ten, kto nie ma żadnych środków, ale także ten, czyje usprawiedliwione potrzeby nie są w pełni zaspokojone. Podobnie w wyroku z 19 maja 1975 r. (sygn. akt III CRN 55/75): niedostatek zachodzi już wtedy, gdy uprawniony nie ma możliwości zarobkowych i majątkowych pozwalających na pełne zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb, a przy chorobie do tych potrzeb należą także lekarstwa.
Nie znaczy to jednak, że wystarczy pokazać, iż dochody nie pokrywają wszystkich wydatków z listy. Niedostatek to niemożność zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb własnymi siłami, mimo rozsądnego wykorzystania swoich możliwości zarobkowych i posiadanego majątku. Sąd patrzy nie tylko na to, ile wpływa, ale i na to, co uprawniony mógł z sobą zrobić.
Orzecznictwo doprecyzowuje to w sposób, który bywa zaskakujący dla obu stron. Uprawniony nie musi wyprzedawać swojego majątku, jeżeli drugi małżonek jest w stanie płacić (wyrok SN z 25 września 1978 r., sygn. akt III CRN 161/78), ale z drugiej strony co do zasady nie ma podstaw do alimentów, jeżeli sprzedaż składnika majątku pozwoliłaby pokryć potrzeby w granicach, w jakich mógłby ich żądać (wyrok SN z 12 grudnia 1975 r., sygn. akt III CRN 338/75). Te dwa orzeczenia nie są sprzeczne, tylko wyznaczają pole oceny, które zawsze należy do sądu.
Jedno jest pewne i warto to wiedzieć, zanim ktoś odmówi wystąpienia o alimenty z poczucia wstydu: odmowa korzystania z pomocy społecznej nie wyłącza obowiązku alimentacyjnego byłego małżonka (wyrok SN z 3 września 1998 r., sygn. akt I CKN 908/97). A obowiązek byłego małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych - wynika to wprost z art. 130 k.r.o. i potwierdza to wyrok SN z 12 września 2001 r. (sygn. akt V CKN 445/00). Argument „niech pomogą jej rodzice albo dorosłe dzieci" nie jest więc linią obrony.
Rozwód z winy i bez winy: dlaczego orzeczenie o winie zmienia wszystko
To jest miejsce, w którym najczęściej dochodzi do nieporozumień, bo potoczne „rozwód bez orzekania o winie, czyli bez alimentów" jest po prostu nieprawdziwe.
Przy rozwodzie bez orzekania o winie żaden z małżonków nie jest uznany za winnego. To znaczy, że żaden nie jest też „wyłącznie winny", a więc oboje mieszczą się w art. 60 § 1 i każde z nich może wystąpić o alimenty, jeżeli znajdzie się w niedostatku.
Oto cztery możliwe układy i to, co z każdego wynika.
Jak sąd rozstrzygnął o winie | Podstawa prawna | Co trzeba wykazać | Jak długo może trwać obowiązek |
|---|
Bez orzekania o winie | art. 60 § 1 k.r.o. | niedostatek uprawnionego | co do zasady pięć lat od orzeczenia rozwodu, z możliwością przedłużenia przez sąd |
Wina obojga małżonków | art. 60 § 1 k.r.o. | niedostatek uprawnionego | nie obowiązuje ustawowy limit pięciu lat, bo zobowiązany został uznany za winnego |
Wyłączna wina drugiego małżonka | art. 60 § 2 k.r.o. | istotne pogorszenie sytuacji materialnej; niedostatek nie jest wymagany | nie obowiązuje ustawowy limit pięciu lat |
Wyłączna wina tego, kto żąda alimentów | brak podstawy | - | alimenty nie przysługują w ogóle |
Ostatni wiersz jest jedyną sytuacją, w której odpowiedź brzmi „nie". Osoba uznana za wyłącznie winną rozkładu pożycia nie może żądać alimentów od drugiego małżonka, bo art. 60 § 1 wprost ją wyklucza, a § 2 dotyczy tylko małżonka niewinnego.
Przy § 2 warto wiedzieć, z czym sąd porównuje sytuację materialną. Nie z tym, jak żyło się tuż przed rozwodem, tylko z tym, jak wyglądałoby życie uprawnionego, gdyby małżeństwo trwało i funkcjonowało prawidłowo (wyrok SN z 28 października 1980 r., sygn. akt III CRN 222/80, oraz wyrok SN z 7 stycznia 1969 r., sygn. akt II CR 528/68; podobnie uchwała SN z 16 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 91/86). Zmiany, które zaszły między faktycznym rozejściem się a wyrokiem, nie mają tu znaczenia.
Czego art. 60 § 2 nie robi: nie wyrównuje poziomu życia byłych małżonków do równego. Zasada równej stopy życiowej dotyczy relacji rodzic - dziecko, a nie dwojga dorosłych po rozwodzie. Alimenty z § 2 mają zapobiec istotnemu pogorszeniu, a nie zrównać budżety.
Nie działa też automatycznie. Istotne pogorszenie sytuacji materialnej jest przesłanką, a nie samą decyzją: po jej stwierdzeniu sąd nadal ustala odpowiedni zakres świadczenia, biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości zarobkowe oraz majątkowe zobowiązanego.
Na koniec tej sekcji informacja o planowanych zmianach. Według stanu prawnego na 21 listopada 2026 r. opisane wyżej zasady nadal obowiązują. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przygotowała projekt zakładający zniesienie orzekania o winie w rozwodzie i oparcie alimentów między byłymi małżonkami na sytuacji ekonomicznej stron, ale nie są to przepisy obowiązujące: projekt nie został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu ani skierowany do Sejmu. Jeżeli rozważasz rozwód z orzeczeniem o winie, planuj według prawa, które obowiązuje.
Ile wynoszą średnie alimenty na żonę?
Nie ma średniej i nie ma tabeli. Prawo nie podaje żadnej kwoty, widełek ani procentu dochodu zobowiązanego, a każdy serwis, który pokazuje „średnie alimenty na żonę w złotówkach", podaje liczbę, której nie da się wyprowadzić z żadnego przepisu.
To, co podaje ustawa, to dwa czynniki. Zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., stosowanym do byłych małżonków przez art. 61 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Kwota powstaje ze spotkania tych dwóch wielkości w konkretnej sprawie.
Co w praktyce składa się na usprawiedliwione potrzeby: czynsz i opłaty, wyżywienie, leki i leczenie, dojazdy, odzież, a przy chorobie także koszty, które zdrowa osoba by nie poniosła. Potrzeby trzeba udokumentować, a nie oszacować z pamięci, przy czym dokumentem jest nie tylko paragon: potwierdzenia przelewów, faktury, umowa najmu, harmonogram kredytu, dokumentacja leczenia, a w razie potrzeby także zeznania świadków.
Co składa się na możliwości zobowiązanego: nie tylko to, co faktycznie zarabia, ale to, co mógłby zarabiać przy pełnym wykorzystaniu swoich sił i kwalifikacji. Prawo ma na to osobny przepis. Art. 136 k.r.o. stanowi, że jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem alimentów zobowiązany bez ważnego powodu zrzekł się prawa majątkowego, dopuścił do jego utraty albo zrzekł się zatrudnienia lub zmienił je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Zwolnienie się z pracy tuż przed sprawą zwykle więc alimentów nie obniży. Pojęcie „alimentów na małżonka" i jego zakres wyjaśniamy też w Słowniku Prawa.
Dlatego uczciwa odpowiedź na pytanie „ile" brzmi: tyle, ile wynika z Twoich udokumentowanych potrzeb i realnych możliwości drugiej strony. Prawnik prowadzący sprawy rodzinne poda Ci widełki realistyczne dla Twojego sądu i Twojej sytuacji po przeczytaniu dokumentów, a nie na podstawie średniej krajowej. Taką rozmowę można umówić online albo stacjonarnie, na przykład w Warszawie, Gdańsku czy Katowicach.
Czy alimenty należą się, gdy żona pracuje albo może podjąć pracę?
Praca sama w sobie nie przekreśla roszczenia i to jest najczęstszy błąd w ocenie własnej sytuacji po obu stronach.
Przy art. 60 § 1 liczy się niedostatek, a ten, jak wynika z przytoczonych wyżej orzeczeń, zachodzi także wtedy, gdy usprawiedliwione potrzeby nie są zaspokojone w pełni. Osoba pracująca na część etatu, zarabiająca najniższą krajową albo utrzymująca się z niskiej renty może więc znajdować się w niedostatku mimo dochodu.
Przy art. 60 § 2 niedostatku w ogóle się nie bada. Badane jest istotne pogorszenie sytuacji materialnej, a ono może wystąpić również u osoby pracującej, jeżeli po rozwodzie jej poziom życia spadł wyraźnie w stosunku do tego, jaki miałaby, gdyby małżeństwo trwało.
Druga strona tego samego medalu: możliwość podjęcia pracy ma znaczenie. Sąd ocenia nie tylko to, co uprawniony zarabia, ale i to, czy mógłby zarabiać więcej. Osoba zdrowa, z kwalifikacjami, bez małych dzieci pod opieką i bez przeszkód na rynku pracy będzie musiała wytłumaczyć, dlaczego nie pracuje. Z kolei wieloletnia przerwa w zatrudnieniu, zajmowanie się domem przez cały okres małżeństwa, wiek, stan zdrowia albo opieka nad dzieckiem wymagającym stałej obecności rodzica to okoliczności, które sąd bierze pod uwagę po stronie uprawnionego.
To jest dokładnie ten element sprawy, w którym rozstrzygają dowody, a nie argumenty. Zaświadczenia lekarskie, historia zatrudnienia, dokumentacja z urzędu pracy, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dokumenty o kosztach leczenia.
Jak długo trzeba płacić alimenty na byłą żonę: pięć lat, dłużej czy dożywotnio?
Art. 60 § 3 k.r.o. przewiduje dwa odrębne sposoby zakończenia obowiązku i nie dotyczą one tych samych osób.
Pierwszy dotyczy wszystkich. Obowiązek dostarczania środków utrzymania byłemu małżonkowi wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Przepis wiąże ten skutek z zawarciem małżeństwa, a nie z nowym związkiem jako takim. Sam konkubinat alimentów automatycznie nie kończy, ale nie jest obojętny: wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z nowym partnerem może wpływać na ocenę niedostatku, na wysokość usprawiedliwionych potrzeb i na ocenę żądania w świetle zasad współżycia społecznego.
Drugi dotyczy tylko części zobowiązanych. Gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży ten termin.
Termin liczy się od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a nie od jego ogłoszenia na sali. Jeżeli któraś ze stron wniosła apelację, data uprawomocnienia jest późniejsza i o tyle później kończy się pięcioletni okres.
Tu właśnie najczęściej pojawia się błąd. Pięć lat nie jest regułą ogólną. Ten termin biegnie wyłącznie wtedy, gdy płacący nie został uznany za winnego. Jeżeli płacący został uznany za winnego, wyłącznie albo wspólnie z drugą stroną, ustawowy limit pięciu lat nie obowiązuje. Nie znaczy to, że obowiązek jest wieczny: nadal może wygasnąć wskutek nowego małżeństwa uprawnionego albo zostać uchylony lub obniżony przy zmianie stosunków. Znaczy tylko tyle, że sam upływ czasu go nie kończy.
Co z „dożywotnimi alimentami na żonę"? Taka instytucja w ustawie nie istnieje. Prawdą jest natomiast to, że obowiązek nałożony na małżonka uznanego za winnego nie jest ograniczony ustawowym terminem i w praktyce może trwać wiele lat, dopóki utrzymują się przesłanki, nie zmienią się istotnie okoliczności i uprawniony nie zawrze nowego małżeństwa.
Przedłużenie pięciu lat jest możliwe, ale nie dzieje się samo. Sąd Najwyższy w uchwale z 26 lutego 1970 r. (sygn. akt III CZP 109/69) przyjął, że następuje wyłącznie w drodze powództwa, a w wyroku z 24 listopada 1981 r. (sygn. akt III CRN 239/81), że samo dalsze płacenie po upływie terminu nie jest dorozumianym przedłużeniem. Wyjątkowe okoliczności mogą dotyczyć zarówno uprawnionego, jak i zobowiązanego (uchwała SN z 16 kwietnia 1975 r., sygn. akt III CZP 22/75), a istnienie krewnych zobowiązanych do alimentacji samo w sobie przedłużenia nie wyklucza (uchwała SN z 31 października 1973 r., sygn. akt III CZP 58/73).
Praktyczny wniosek: jeżeli zbliża się piąta rocznica uprawomocnienia wyroku rozwodowego, a alimenty są Ci nadal potrzebne, złóż pozew o przedłużenie przed jej upływem. To jest wariant bezpieczny. Orzecznictwo dopuszczało wyjątkowo dochodzenie przedłużenia także później, jeżeli szczególne okoliczności powstały jeszcze przed upływem pięciu lat, ale nie jest to droga, na której warto polegać z wyboru.
Alimenty w trakcie małżeństwa, w trakcie rozwodu i przy separacji
Nie trzeba czekać na wyrok rozwodowy, żeby domagać się pieniędzy na utrzymanie. Są trzy odrębne drogi.
W trakcie małżeństwa podstawą nie jest art. 60, tylko art. 27 k.r.o.: oboje małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Przepis dodaje wprost, że zadośćuczynieniem temu obowiązkowi może być także praca we wspólnym gospodarstwie domowym i osobiste starania o wychowanie dzieci, co ma znaczenie dla osoby, która nie zarabia, bo prowadzi dom.
Jeżeli małżonkowie nadal pozostają we wspólnym pożyciu, a jedno z nich nie łoży na rodzinę, istnieje narzędzie z art. 28 k.r.o.: sąd może nakazać, żeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności tego małżonka były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka. Taki nakaz zachowuje moc nawet po ustaniu wspólnego pożycia, choć każde z małżonków może wnosić o jego zmianę lub uchylenie.
W trakcie sprawy rozwodowej trzeba rozróżnić dwie rzeczy, bo bywają mylone. Dopóki małżeństwo trwa, podstawą utrzymania małżonka jest co do zasady nadal art. 27 k.r.o., a nie art. 60, który dotyczy okresu po rozwodzie. To rozróżnienie przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z 20 października 2010 r. (sygn. akt III CZP 59/10).
Nie trzeba natomiast zakładać osobnego procesu o alimenty należne po rozwodzie. Zgodnie z art. 444 Kodeksu postępowania cywilnego małżonek może dochodzić roszczeń alimentacyjnych od drugiego małżonka na wypadek orzeczenia rozwodu albo separacji, zgłaszając wniosek na rozprawie w obecności drugiego małżonka albo w piśmie, które trzeba mu doręczyć. Sąd rozstrzygnie o nich w wyroku rozwodowym, ale zacznie je stosować dopiero od rozwiązania małżeństwa.
Na czas trwania sprawy działa zabezpieczenie roszczenia. Art. 753 § 1 k.p.c. przewiduje, że w sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty jednorazowo albo okresowo określonej sumy, a podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. To znacznie mniej, niż wymaga się w innych sprawach, i dlatego pieniądze mogą zacząć wpływać jeszcze przed wyrokiem.
Przy separacji jest niuans, o którym mało kto pisze, a który potrafi zaważyć na decyzji między separacją a rozwodem. Art. 61(4) § 4 k.r.o. nakazuje stosować do obowiązku alimentacyjnego między małżonkami pozostającymi w separacji przepisy art. 60 z wyjątkiem § 3. Oznacza to, że przy separacji nie obowiązuje pięcioletnie ograniczenie. Małżeństwo jednak nadal istnieje i żadna ze stron nie może zawrzeć nowego małżeństwa, więc drugi sposób wygaśnięcia obowiązku z § 3 po prostu nie wchodzi w grę. Pod względem czasu trwania obowiązku separacja może więc być korzystniejsza niż rozwód, w którym zobowiązanemu nie przypisano winy. Przy rozwodzie z winą zobowiązanego pięcioletnie ograniczenie i tak nie działa, więc tam tej przewagi nie ma.
Kiedy obowiązek wygasa i jak doprowadzić do jego uchylenia lub obniżenia
Zasądzone alimenty nie są wyrokiem na zawsze i działa to w obie strony.
Art. 138 k.r.o. mówi krótko: w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmianą stosunków po stronie zobowiązanego będzie na przykład utrata pracy niewynikająca z jego winy, poważna choroba albo pojawienie się nowych osób, wobec których ma obowiązek alimentacyjny. Po stronie uprawnionego: podjęcie pracy, poprawa stanu zdrowia, nabycie majątku, wzrost dochodów.
Jest też osobna podstawa obrony, której wielu zobowiązanych nie zna. Art. 144(1) k.r.o. pozwala uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przepis wyłącza tę możliwość tylko wobec rodziców i ich małoletniego dziecka, więc w relacji między byłymi małżonkami zarzut jest dopuszczalny. To nie jest furtka do unikania alimentów, tylko wentyl na sytuacje rażąco niesprawiedliwe, i wymaga udowodnienia konkretnych zachowań, a nie ogólnego poczucia krzywdy.
I rzecz, o której trzeba pamiętać po stronie uprawnionego: roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat (art. 137 § 1 k.r.o.). Dotyczy to rat już wymagalnych. Nie myl tego z pięcioletnim terminem z art. 60 § 3, który dotyczy czegoś zupełnie innego, czyli wygaśnięcia samego obowiązku.
Jeżeli przez lata nie egzekwowałaś zasądzonych alimentów, część zaległości może być przedawniona - ale nie trzeba z góry zakładać, że przepadła. Bieg przedawnienia można przerwać, na przykład wnioskiem egzekucyjnym do komornika, i wtedy liczy się on od nowa. Co dokładnie przerwało bieg w Twojej sprawie, trzeba sprawdzić na dokumentach. Sam mechanizm wyjaśniamy w haśle przedawnienie roszczeń, a sposoby odzyskiwania zaległości w artykule o egzekucji alimentów. Jedno zastrzeżenie do tego ostatniego: fundusz alimentacyjny nie obejmuje alimentów należnych od byłego małżonka. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wiąże świadczenie z alimentami należnymi od rodzica, więc były mąż ani była żona nie dostanie z funduszu nic, nawet przy bezskutecznej egzekucji. Zostaje droga komornicza.
Jak złożyć pozew o alimenty na małżonka i ile to kosztuje
Sąd. Sprawa o alimenty trafia do sądu rejonowego, i to niezależnie od kwoty. Art. 17 pkt 4 k.p.c. przekazuje sądom okręgowym sprawy majątkowe o wartości przedmiotu sporu powyżej 100 000 zł, ale wprost wyłącza z tego sprawy o alimenty. Wyjątkiem jest sytuacja, w której o alimentach rozstrzyga sąd okręgowy przy okazji rozwodu albo separacji.
Gdzie złożyć. Art. 32 k.p.c. daje właściwość przemienną: powództwo o roszczenie alimentacyjne można wytoczyć według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. Nie musisz więc jechać do sądu właściwego dla byłego małżonka.
Opłata, gdy występujesz o alimenty: zero. Art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwalnia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych stronę dochodzącą roszczeń alimentacyjnych. Zwolnienie obejmuje też stronę pozwaną w sprawie o obniżenie alimentów. Uwaga na jedno: zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 tej ustawy). Jeżeli powództwo zostanie oddalone, sąd może obciążyć Cię kosztami pełnomocnika drugiej strony.
Opłata, gdy chcesz alimenty obniżyć albo uchylić: płacisz. Zwolnienie obejmuje dochodzącego alimentów i pozwanego w sprawie o obniżenie, a nie tego, kto sam o obniżenie wnosi.
Wysokość liczy się od wartości przedmiotu sporu, a ta przy świadczeniach powtarzających się to suma świadczeń za jeden rok (art. 22 k.p.c.). Przy żądaniu obniżenia liczy się jednak nie dwanaście pełnych rat, tylko dwunastokrotność kwoty, o którą alimenty mają spaść. Dwanaście pełnych rat przyjmuje się dopiero wtedy, gdy wnosisz o całkowite uchylenie obowiązku. Od tak ustalonej wartości nalicza się opłatę z art. 13 ustawy o kosztach sądowych: do 20 000 zł opłatę stałą według siedmiostopniowej skali, powyżej 20 000 zł opłatę stosunkową w wysokości 5 procent wartości.
Dwa policzone przykłady:
obniżenie: alimenty wynoszą 2 000 zł, chcesz zejść do 1 200 zł, różnica to 800 zł, wartość przedmiotu sporu 9 600 zł, opłata stała 500 zł;
uchylenie: alimenty wynoszą 2 000 zł, żądasz zniesienia obowiązku, wartość przedmiotu sporu 24 000 zł, opłata stosunkowa 5 procent, czyli 1 200 zł.
Co musi zawierać pozew. Poza wymogami pisma procesowego: oznaczenie sądu i stron, dokładnie określone żądanie wraz z wartością przedmiotu sporu, datę wymagalności roszczenia, wskazanie faktów, na których opierasz żądanie, oraz informację, czy próbowaliście mediacji albo innego pozasądowego rozwiązania sporu, a jeżeli nie, to dlaczego (art. 187 § 1 k.p.c.). Dołącz dowody: wyrok rozwodowy, zaświadczenia o dochodach, rachunki, dokumentację medyczną. Jeżeli pieniądze są potrzebne już w trakcie procesu, dołóż wniosek o zabezpieczenie: zgodnie z art. 187 § 2 k.p.c. pozew może go zawierać, nie musi. Wyrok rozwodowy jest tu dokumentem kluczowym, bo to z niego wynika, który z czterech wariantów z tabeli wyżej Cię dotyczy.
Czego się spodziewać po drugiej stronie. Typowa obrona to zakwestionowanie niedostatku, wykazanie możliwości zarobkowych uprawnionego, powołanie się na upływ pięciu lat albo na art. 144(1) k.r.o. Jeżeli przed Tobą sprawa, w której stawką jest świadczenie płacone przez lata, warto, żeby pozew albo odpowiedź na pozew przygotował prawnik od spraw rodzinnych. Masz do wyboru kancelarie w Poznaniu, Wrocławiu, Gliwicach i Częstochowie, a sprawy o alimenty dobrze nadają się do prowadzenia zdalnego.
Jeżeli w tym samym czasie dzielicie majątek, obie sprawy wpływają na siebie: składniki majątku uzyskane przy podziale majątku są brane pod uwagę przy ocenie niedostatku. Na koszty całej operacji warto patrzeć łącznie, a przegląd wydatków zebraliśmy w tekście o tym, ile kosztuje rozwód.