Sporządzenie testamentu
Testament to jednostronne oświadczenie spadkodawcy, w którym rozporządza on swoim majątkiem spadkowym na wypadek śmierci (art. 941 Kodeksu cywilnego). To jedyny sposób, żeby samodzielnie zdecydować, kto odziedziczy Twój majątek - bez testamentu obowiązują sztywne zasady dziedziczenia ustawowego, które nie zawsze odpowiadają woli spadkodawcy. Wola spadkodawcy wyrażona w testamencie ma zawsze pierwszeństwo przed zasadami dziedziczenia ustawowego. Ważne: testament wspólny (sporządzony wspólnie przez dwie osoby, np. małżonków) jest w polskim prawie spadkowym niedopuszczalny - testament wspólny jest nieważny (art. 942 Kodeksu cywilnego). Każdy spadkodawca musi sporządzić odrębny testament.
Zdolność do sporządzenia testamentu (zdolność testowania, wola sporządzenia testamentu) posiada wyłącznie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 944 § 1 Kodeksu cywilnego). Wola sporządzenia testamentu musi być wyrażona świadomie i swobodnie - testament sporządzony pod wpływem groźby, przymusu lub w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji jest nieważny (art. 945 Kodeksu cywilnego). Spadkobierca w testamencie to osoba powołana do spadku wolą spadkodawcy - spadkobiercą w testamencie może być każdy.
Spadkodawca jest odwołalny w każdej chwili - możesz go zmienić przez sporządzenie nowego testamentu, zniszczyć dotychczasowy lub sporządzić oświadczenie spadkodawcy o jego odwołaniu. Nowy testament automatycznie odwołuje wcześniejszy w zakresie, w jakim jest z nim sprzeczny (art. 943 Kodeksu cywilnego). Sporządzanie testamentu to czynność, którą spadkodawca może powtarzać wielokrotnie - sporządzanie testamentu nowego nie wymaga unieważnienia poprzedniego. Wola spadkodawcy wyrażona w nowym testamencie zastępuje wcześniejsze rozporządzenia. Nowy testament można sporządzić w dowolnej formie - nowy testament własnoręczny może zastąpić wcześniejszy testament notarialny i odwrotnie. Zgodnie z art. 959 Kodeksu cywilnego, spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób - wola spadkodawcy decyduje o kręgu osób dziedziczących spadek. Art. 959 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę powołania spadkobiercy na podstawie testamentu.
Sporządzanie testamentu warto rozważyć, gdy chcesz zabezpieczyć bliskich na wypadek swojej śmierci. Śmierć spadkodawcy powoduje otwarcie spadku i rozpoczęcie dziedziczenia - bez testamentu majątek spadkowy dzielony jest według zasad dziedziczenia ustawowego. Zasady sporządzania testamentu pozwalają na dużą swobodę w rozporządzaniu majątkiem. Śmierć spadkodawcy, który nie sporządził testamentu, oznacza dziedziczenie wyłącznie na podstawie Kodeksu cywilnego. Dlatego sporządzenie testamentu to najlepszy sposób na zabezpieczenie woli spadkodawcy. Śmierć spadkodawcy otwiera postępowanie spadkowe, a nabycie spadku przez spadkobierców następuje z mocy prawa. W testamencie możesz: powołać jednego lub kilku spadkobierców, zapisać konkretne przedmioty (zapis zwykły lub zapis windykacyjny), wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku, ustanowić wykonawcę testamentu, a nawet polecić utworzenie fundacji.
Rodzaje testamentów
Kodeks cywilny przewiduje kilka form testamentu. Formy testamentu dzielą się na testamenty zwykłe (testament własnoręczny, testament notarialny, testament allograficzny) oraz testamenty szczególne (testament ustny, testament podróżny, testament wojskowy). W praktyce dominują dwie zwykłe formy testamentu.
Testament własnoręczny (testament holograficzny)
Testament holograficzny to najprostsza i bezpłatna zwykła forma testamentu. Zasady sporządzania testamentu własnoręcznego reguluje art. 949 Kodeksu cywilnego. Testament musi być w całości napisany ręcznie przez osobę sporządzającą testament (nie na komputerze!), opatrzony datą i własnoręcznym podpisem. Testament sporządzany w tej formie nie wymaga świadków ani notariusza.
Jak napisać testament własnoręczny? Wystarczy kartka papieru, długopis i jasne sformułowanie woli spadkodawcy. Treść testamentu powinna precyzyjnie określać, komu i co przekazujesz. Im dokładniej opiszesz wolę spadkodawcy w treści testamentu, tym mniej wątpliwości po śmierci spadkodawcy. Dobrą praktyką jest ponumerowanie stron, choć prawo tego nie wymaga. Testament sporządzany własnoręcznie to najczęstsza forma - ale też najłatwiejsza do podważenia.
Testament notarialny
Testament notarialny to testament sporządzany przez notariusza w formie aktu notarialnego (art. 950 Kodeksu cywilnego). Sporządzenie aktu notarialnego testamentu kosztuje 50 zł + VAT (taksa notarialna). Testament notarialny, sporządzony w formie aktu notarialnego, jest praktycznie niemożliwy do podważenia pod względem formalnym - notariusz dba o jednoznaczność treści testamentu, zgodność z prawem i zdolność do sporządzenia testamentu spadkodawcy.
Sporządzenie aktu notarialnego to zdecydowanie bezpieczniejsza opcja przy skomplikowanych stanach majątkowych lub gdy przewidujesz, że spadkobiercy mogą kwestionować wolę spadkodawcy. Notariusz może również zarejestrować testament w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT), co ułatwia jego odnalezienie po śmierci spadkodawcy. Notarialny rejestr testamentów działa od 2011 roku i jest dostępny dla wszystkich notariuszy w Polsce. Rejestr testamentów umożliwia szybkie ustalenie, czy spadkodawca pozostawił testament.
Testament alograficzny
Testament alograficzny, zwany też allograficznym (art. 951 Kodeksu cywilnego) polega na ustnym oświadczeniu woli spadkodawcy wobec wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty lub marszałka województwa w obecności dwóch świadków. Oświadczenie spadkodawcy jest spisywane w protokole, podpisywane przez spadkodawcę, osobę urzędową i świadków. W praktyce sądowy testament tego typu jest rzadko spotykany.
Testamenty szczególne to: testament ustny (art. 952 Kodeksu cywilnego) - sporządzany gdy istnieje obawa rychłej śmierci lub szczególne okoliczności uniemożliwiają zachowanie zwykłej formy; testament podróżny (art. 953 Kodeksu cywilnego) - sporządzany na polskim statku morskim lub powietrznym (art. 954 Kodeksu cywilnego); oraz testament wojskowy - regulowany rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej (art. 954 Kodeksu cywilnego). Sądowy testament spadkodawcy w formie szczególnej traci moc po upływie 6 miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały jego sporządzenie (art. 955 Kodeksu cywilnego).
Treść testamentu
Treść testamentu powinna jasno wyrażać wolę spadkodawcy. Jeśli spadkodawca sporządził testament, powinien w nim precyzyjnie określić, komu i co przekazuje. W testamencie możesz:
Powołanie spadkobiercy - wskazujesz osoby dziedziczące spadek (cały spadek lub jego części spadku). Na podstawie testamentu spadkobierca wchodzi w ogół praw i obowiązków spadkodawcy - jest to tzw. sukcesja uniwersalna. Sukcesja uniwersalna oznacza, że spadkobierca nabywa nie tylko majątek spadkowy, ale także długi. Spadek podlega dziedziczeniu jako całość.
Zapis zwykły - zobowiązujesz spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia na rzecz osoby trzeciej (np. "mój syn przekaże siostrze kwotę 50 000 zł ze spadku"). Osoba trzecia (zapisobierca) nie jest spadkobiercą - ma jedynie roszczenie wobec spadkobiercy.
Zapis windykacyjny - przekazujesz konkretny przedmiot ze składu spadku (nieruchomość, samochód, akcje) wskazanej osobie. Zapisobierca windykacyjny nabywa ten przedmiot z chwilą otwarcia spadku. Zapis windykacyjny można ustanowić wyłącznie w testamencie notarialnym, sporządzonym w formie aktu notarialnego.
Wydziedziczenie - pozbawiasz osobę uprawnioną prawa do zachowku. Wydziedziczenie musi zawierać jedną z trzech ustawowych przyczyn (art. 1008 Kodeksu cywilnego): uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuszczenie się względem spadkodawcy umyślnego przestępstwa lub uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Wydziedziczenie jest skuteczne tylko w testamencie - wydziedziczenie w innym dokumencie nie wywołuje skutków prawnych. Więcej o wydziedziczeniu i zachowku przeczytasz w naszym artykule o zachowku.
Chcesz sporządzić testament, który skutecznie zabezpieczy Twoją wolę? Prawnik pomoże Ci przygotować dokument. Znajdź prawnika od spraw spadkowych →
Zasady dziedziczenia spadku
Zasady dziedziczenia spadku w Polsce opierają się na dwóch filarach: dziedziczeniu ustawowym (gdy nie ma testamentu) i dziedziczeniu testamentowym (gdy spadkodawca pozostawił testament). Zasady dziedziczenia reguluje Kodeks cywilny (art. 922 i następne). Zrozumienie zasad dziedziczenia jest kluczowe, bo wpływa na to, kto i ile dostanie. Dziedziczenie spadku następuje z chwilą otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 Kodeksu cywilnego). Chwila otwarcia spadku to moment, w którym następuje śmierć spadkodawcy - od tego momentu spadek podlega dziedziczeniu, a spadkobiercy nabywają prawa do majątku spadkowego. Śmierć spadkodawcy wyznacza też początek biegu terminów spadkowych.
Dziedziczenie testamentowe
Dziedziczenie testamentowe ma zawsze pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Jeśli spadkodawca pozostawił testament i jest on ważny, osoby dziedziczące spadek określa treść testamentu. Dziedziczenie na podstawie testamentu (dziedziczenie testamentowe) oznacza, że spadkobiercą może być każdy - członek rodziny, przyjaciel, organizacja, a nawet osoba prawna (np. fundacja lub spółka). Spadek podlega dziedziczeniu na podstawie testamentu zgodnie z wolą spadkodawcy. Zasady dziedziczenia testamentowego reguluje art. 959 Kodeksu cywilnego i następne.
Na podstawie testamentu spadkodawca może powołać jednego lub kilku spadkobierców i określić ich udziały w częściach spadku. Jeśli spadkodawca sporządził testament obejmujący tylko część majątku spadkowego, pozostała część podlega dziedziczeniu ustawowemu - zasady dziedziczenia ustawowego stosuje się do tej części składu spadku, której testament nie obejmuje. Nabycie spadku na podstawie testamentu (nabycie spadku testamentowego) następuje z chwilą otwarcia spadku (z chwilą śmierci spadkodawcy), niezależnie od tego, czy spadkobierca wie o dziedziczeniu.
Dziedziczenie ustawowe
Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę, gdy: spadkodawca nie pozostawił testamentu, testament okazał się nieważny lub żaden z powołanych spadkobierców testamentowych nie chce lub nie może dziedziczyć (np. odrzucił spadek). Zasady dziedziczenia ustawowego i zasady dziedziczenia spadku na podstawie ustawy określa Kodeks cywilny. Dziedziczenie ustawowe opiera się na pokrewieństwie ze spadkodawcą.
Krąg spadkobierców ustawowych (krąg osób uprawnionych do dziedziczenia spadku) wygląda następująco. W pierwszej kolejności dziedziczą małżonek i dzieci spadkodawcy - w częściach równych, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 (art. 931 Kodeksu cywilnego). Jeśli dziecko nie dożyło chwili otwarcia spadku, w jego miejsce wchodzą jego zstępni. Spadkobiercy ustawowi dziedziczą spadek w kolejności określonej w Kodeksie cywilnym: przy braku zstępnych dziedziczą małżonek i rodzice; przy braku małżonka, zstępnych i rodziców - rodzeństwo, a dalej dziadkowie. Spadkobiercy ustawowi dalszych grup dziedziczą tylko wtedy, gdy brak spadkobierców ustawowych z grup wcześniejszych. W ostateczności spadek przypada gminie ostatniego miejsca pobytu spadkodawcy (ostatnie miejsce zwykłego pobytu) lub Skarbowi Państwa (art. 935 Kodeksu cywilnego). Miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy (zwykłe miejsce pobytu spadkodawcy, ostatnie miejsce zwykłe) ma znaczenie dla ustalenia właściwości sądu spadku.
Stwierdzenie nabycia spadku
Niezależnie od tego, czy spadkodawca pozostawił testament, czy dziedziczenie spadku następuje na podstawie ustawy, po śmierci spadkodawcy należy formalnie potwierdzić nabycie spadku. Zasady stwierdzenia nabycia spadku regulują Kodeks cywilny (art. 1025 Kodeksu cywilnego) i Kodeks postępowania cywilnego. Uzyskanie stwierdzenia nabycia spadku jest niezbędne - nabycie spadku wymaga formalnego potwierdzenia, bez którego nie przepiszesz nieruchomości, nie wypłacisz pieniędzy z konta zmarłego ani nie rozporządzisz majątkiem spadkowym. Zasady stwierdzenia nabycia spadku przewidują dwie drogi: postępowanie spadkowe przed sądem lub akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Nabycie spadku wymaga potwierdzenia niezależnie od tego, jakie są zasady dziedziczenia w danej sprawie.
Sądowe stwierdzenie nabycia
Zasady postępowania spadkowego przed sądem reguluje Kodeks postępowania cywilnego (postępowanie cywilne nieprocesowe). Złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku następuje do sądu rejonowego - sąd rejonowy (sąd spadku) właściwego dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (ostatnie miejsce pobytu spadkodawcy). Opłata sądowa 100 zł (art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych). Sąd spadku wyznacza rozprawę, na której ustala krąg spadkobierców i ich udziały w częściach spadku. Zasady postępowania spadkowego przewidują, że postępowanie trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wymaga dołączenia: danych wnioskodawcy i wszystkich znanych spadkobierców stwierdzenia nabycia, danych zmarłego (wraz z ostatnim adresem zamieszkania i datą śmierci), informacji czy spadkodawca sporządził testament lub czy spadkodawca pozostawił testament, aktu zgonu spadkodawcy oraz aktów stanu cywilnego potwierdzających pokrewieństwo (akty urodzenia, akt małżeństwa). Akt zgonu spadkodawcy to dokument niezbędny w każdym postępowaniu spadkowym.
Wniosek może złożyć każda osoba mająca interes prawny - nie tylko spadkobierca, ale też np. wierzyciel spadkodawcy. Nabycie spadku wymaga potwierdzenia niezależnie od tego, czy osoby dziedziczące spadek są zgodne. Sąd rejonowy (sąd spadku) bada z urzędu, kto jest spadkobiercą - zarówno na podstawie testamentu, jak i na podstawie ustawy. Podstawa nabycia spadku (testament lub ustawa) jest ustalana przez sąd w toku postępowania spadkowego. Wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku dostępny jest w biurze podawczym sądu rejonowego lub na stronach internetowych sądów - wzór wniosku zawiera pola na dane spadkodawcy, spadkobierców i załączniki.
Skutki prawne stwierdzenia nabycia spadku są daleko idące: postanowienie sądu (lub akt poświadczenia dziedziczenia) stanowi formalny dowód praw do spadku. Skutki prawne stwierdzenia obejmują m.in. możliwość dokonania wpisów w księgach wieczystych, wypłaty środków z kont bankowych zmarłego i rozporządzania majątkiem spadkowym. Po uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku powstają też obowiązki wobec urzędu skarbowego - spadkobierca musi złożyć zgłoszenie nabycia spadku do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 (w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia). Obowiązki wobec urzędu skarbowego dotyczą zwłaszcza spadkobierców spoza najbliższej rodziny - spadkobiercy z grupy I (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków.
Akt poświadczenia dziedziczenia
Akt poświadczenia dziedziczenia to szybsza alternatywa dla postępowania spadkowego przed sądem (art. 1025 Kodeksu cywilnego). Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia wymaga zgodnej obecności wszystkich spadkobierców u notariusza. Koszt sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia to ok. 150-300 zł. Notariusz sporządza protokół dziedziczenia i rejestruje notarialny akt poświadczenia dziedziczenia w Rejestrze Spadkowym. Cała procedura może być zakończona w jednym dniu.
Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia (akt poświadczenia) ma taką samą moc prawną jak sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Sporządzenie aktu poświadczenia nie jest jednak możliwe, gdy spadkobiercy nie są zgodni co do kręgu osób dziedziczących, gdy treść testamentu budzi wątpliwości lub gdy zachodzi podejrzenie, że istnieje inny, nieznany testament (pozostawienie testamentu, o którym spadkobiercy nie wiedzą). Rejestr Spadkowy pozwala sprawdzić, czy akt poświadczenia dziedziczenia został już sporządzony.
Zgłoszenie i ogłoszenie testamentu
Po śmierci spadkodawcy osoba, u której znajduje się testament, ma obowiązek złożyć go w sądzie spadku (art. 646 Kodeksu postępowania cywilnego). Zgłoszenie testamentu do sądu jest obowiązkiem prawnym. Sąd dokonuje ogłoszenia testamentu - otwiera i odczytuje testament w obecności zainteresowanych osób. Ogłoszenie testamentu to formalna czynność sądowa, po której testament zostaje włączony do akt sprawy spadkowej. Zgłoszenie testamentu powinno nastąpić niezwłocznie po powzięciu wiadomości o śmierci spadkodawcy.
Otwarcie spadku
Zasady przyjęcia spadku reguluje Kodeks cywilny. Po śmierci spadkodawcy i uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku każdy spadkobierca staje przed wyborem. Zasady przyjęcia spadku przewidują trzy opcje: przyjąć spadek wprost (pełna odpowiedzialność za długi), przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi do wartości majątku spadkowego) lub odrzucić spadek. Kodeks cywilny wymaga złożenia oświadczenia spadkowego w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o powołaniu do dziedziczenia (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Zasady przyjęcia spadku stosują się zarówno do dziedziczenia na podstawie testamentu, jak i do dziedziczenia ustawowego. Nabycie spadku stanowi podstawę do rozporządzania majątkiem spadkowym i do działu spadku. Spadek podlega dziedziczeniu jako całość - zasady dziedziczenia spadku nie pozwalają na przyjęcie tylko wybranych składników.
Odrzucenie spadku
Nie każdy spadek to korzyść. Jeśli skład spadku obejmuje głównie długi, przyjęcie i nabycie spadku może oznaczać przejęcie zobowiązań. Na odrzucenie spadku masz 6 miesięcy. Oświadczenie spadkowe o odrzuceniu składa się przed sądem rejonowym lub u notariusza (taksa notarialna 50 zł + VAT). Oświadczenie spadkowe jest nieodwołalne. Sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca pobytu spadkodawcy przyjmuje oświadczenia spadkowe.
Po odrzuceniu spadku osoby dziedziczące spadek zmieniają się - spadek "przeskakuje" na kolejnych spadkobierców ustawowych (najczęściej Twoje dzieci). Dziedziczenie spadku przez osoby trzecie (np. dalszych krewnych) następuje dopiero po odrzuceniu przez bliższych. Zrzeczenie się dziedziczenia to inna instytucja - umowa notarialna zawierana za życia spadkodawcy, która obejmuje też zstępnych. Zrzeczenie się dziedziczenia eliminuje konieczność odrzucania spadku "w kaskadzie".
Dział spadku
Dział spadku to procedura podziału majątku spadkowego między współspadkobierców. Nabycie spadku i stwierdzenie nabycia spadku potwierdzają jedynie, kto jest spadkobiercą i w jakich częściach spadku dziedziczy - ale nie dzielą konkretnych składników majątku. Dział spadku może nastąpić: umownie (gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni) lub sądowo przed sądem rejonowym (gdy nie mogą się porozumieć). Dział spadku obejmuje cały skład spadku - majątek spadkowy, nieruchomości, ruchomości i środki na kontach. Nabycie spadku należy odróżnić od działu spadku - to dwa odrębne postępowania. Zasady postępowania spadkowego w sprawie o dział spadku reguluje Kodeks postępowania cywilnego (postępowanie cywilne).
Nie wiesz, jak przeprowadzić postępowanie spadkowe lub dział spadku? Prawnik pomoże na każdym etapie. Znajdź prawnika od spraw spadkowych →
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie są formy testamentu w polskim prawie?
Kodeks cywilny przewiduje testamenty zwykłe: testament własnoręczny (testament holograficzny), testament notarialny (w formie aktu notarialnego) i testament allograficzny. Testamenty szczególne to: testament ustny, testament podróżny i testament wojskowy. Testamenty szczególne tracą moc po 6 miesiącach od ustania okoliczności uzasadniających ich sporządzenie (art. 955 Kodeksu cywilnego).
Ile kosztuje sporządzenie testamentu u notariusza?
Sporządzenie aktu notarialnego testamentu kosztuje 50 zł + VAT. Jeśli testament zawiera zapis windykacyjny, koszt może być wyższy. Testament własnoręczny (testament holograficzny) jest bezpłatny.
Czym różni się dziedziczenie ustawowe od dziedziczenia testamentowego?
Dziedziczenie testamentowe opiera się na woli spadkodawcy wyrażonej w testamencie - na podstawie testamentu spadkobiercą może być każdy, w tym osoba trzecia lub osoba prawna. Dziedziczenie ustawowe obowiązuje, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu - wówczas spadkobiercy ustawowi dziedziczą według zasad dziedziczenia określonych w Kodeksie cywilnym. Zasady dziedziczenia testamentowego mają pierwszeństwo - spadek podlega dziedziczeniu na podstawie testamentu, jeśli spadkodawca sporządził testament. Zasady dziedziczenia spadku na podstawie ustawy stosuje się dopiero w braku ważnego testamentu.
Ile kosztuje stwierdzenie nabycia spadku?
Zasady stwierdzenia nabycia spadku przewidują dwie drogi: postępowanie spadkowe przed sądem (opłata sądowa 100 zł, zasady postępowania spadkowego reguluje Kodeks postępowania cywilnego) lub akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza (sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia kosztuje ok. 150-300 zł). Nabycie spadku wymaga formalnego potwierdzenia jedną z tych dróg. Akt poświadczenia dziedziczenia jest szybszy - możliwy w jednym dniu.
Ile mam czasu na przyjęcie lub odrzucenie spadku?
Zasady przyjęcia spadku dają 6 miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o powołaniu do dziedziczenia spadku. Oświadczenie spadkowe składa się przed sądem rejonowym lub notariuszem. Po upływie terminu nabycie spadku następuje z dobrodziejstwem inwentarza - odpowiadasz za długi spadkowe do wartości majątku spadkowego.
Czym jest dział spadku i jak go przeprowadzić?
Dział spadku to podział majątku spadkowego między osoby dziedziczące spadek po zakończeniu postępowania o nabycie spadku i dziedziczenie. Samo stwierdzenie nabycia spadku nie dzieli majątku - dział spadku jest osobnym postępowaniem spadkowym. Dział spadku może być umowny (gdy osoby dziedziczące spadek są zgodne) lub sądowy (gdy nie mogą dojść do porozumienia). Nabycie spadku należy odróżnić od działu spadku.
Co to jest chwila otwarcia spadku?
Chwila otwarcia spadku to moment, w którym następuje śmierć spadkodawcy. Z chwilą otwarcia spadku (czyli z chwilą, gdy następuje śmierć spadkodawcy) spadek podlega dziedziczeniu - spadkobiercy nabywają prawa do majątku spadkowego. Chwila otwarcia spadku ma kluczowe znaczenie: od niej liczy się skład spadku i krąg osób uprawnionych do dziedziczenia.
Gdzie przechowywać testament?
Testament notarialny zostaje u notariusza i może być zarejestrowany w Notarialnym Rejestrze Testamentów (notarialny rejestr testamentów). Rejestr testamentów ułatwia odnalezienie testamentu po śmierci spadkodawcy. Testament własnoręczny warto przechowywać w bezpiecznym miejscu i poinformować bliskich o jego istnieniu.
Czy można zmienić testament i sporządzić nowy testament?
Tak. Nowy testament można sporządzić w każdej chwili. Nowy testament zastępuje wcześniejszy w zakresie, w jakim jest z nim sprzeczny (Kodeks cywilny, art. 943). Sporządzenie nowego testamentu nie wymaga unieważnienia poprzedniego. Zasady stwierdzenia nabycia spadku uwzględniają zawsze najnowszy testament. Osoba trzecia nie może odwołać ani zmienić testamentu - to prawo przysługuje wyłącznie spadkodawcy.
Szukasz prawnika specjalizującego się w sprawach spadkowych? Na platformie Weź Prawnika znajdziesz doświadczonych adwokatów i radców prawnych. Porównaj specjalizacje, sprawdź opinie i umów się na konsultację.
Znajdź prawnika od spraw spadkowych →
Słowa kluczowe: testament, sporządzenie testamentu, dziedziczenie ustawowe, dziedziczenie testamentowe, stwierdzenie nabycia spadku, akt poświadczenia dziedziczenia, odrzucenie spadku
